Live: lijsttrekkersdebat gemeente Bloemendaal

Aan het einde van de laatste debatronde komt de toekomst van het Natura 2000-gebied aan bod. Twee thema\'s domineren: de positie van lokale ondernemers en de vraag hoeveel geld de gemeente nog uitgeeft aan biodiversiteit. Koster (GroenLinks-PvdA) opent aanvallend: het college heeft rigoreus bezuinigd op biodiversiteit en energiecoaches, juist de instrumenten die inwoners en ondernemers helpen te verduurzamen. Van het biodiversiteitsbudget is volgens hem dit jaar nog maar 5.000 euro over. Vernooij (D66) weerspreekt dat en noemt bedragen van 75.000 euro dit jaar en 100.000 euro in de jaren erna voor het verbeteren van biodiversiteit in plantsoenen. Koster houdt vol dat die pot grotendeels verdwenen is en noemt de D66-verkiezingsbeloftes op dit vlak mooie woorden zonder dekking. Van Heerikhuize (CDA) wijst erop dat de bezuinigingen een raadsbesluit waren, niet een keuze van het college alleen. Ze benadrukt dat verduurzaming van woningen doorgaat en dat CDA zich inzet voor een gemeente die door kan worden gegeven aan volgende generaties. Van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) wil dat de gemeente veel meer tegenwicht biedt aan de provincie en de regierol pakt om het cultuurlandschap te beschermen. De vernatting en verschraling van de binnenduinvlakte bedreigt volgens hem zowel ondernemers als bewoners in Vogelenzang.

Bewoners in Aerdenhout kampen met wateroverlast door hoge waterstanden. Koster (GroenLinks-PvdA) opent en noemt de eerdere overstromingen betreurenswaardig. GroenLinks-PvdA nam destijds het initiatief voor een motie die brede steun kreeg. Maar wat er sindsdien is gebeurd vindt hij onvoldoende. Vernooij (D66) wijst op de verbeteringen die al zijn doorgevoerd: peilbuizen, betere waterhuishouding en structureel overleg met alle betrokken partijen. Van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) is kritisch op de gemeente: de regierol wordt niet gepakt. Hij wijst op de waterwinning die is gestopt en het water dat PWN inlaat om de duinen te vernatten. De gevolgen zijn merkbaar in Aerdenhout en sijpelen langzaam door richting Haarlem stelt hij. Peilbuizen zijn volgens hem symptoombestrijding zolang er niet actief gepompt wordt. Van Heerikhuize (CDA) erkent dat de communicatie beter kan en dat langdurige samenwerking tussen alle stakeholders cruciaal is. Koster sluit zich aan bij Van de Bunt: peilbuizen vertellen bewoners wat ze al weten. Er moet waterberging worden aangebracht en de gemeente moet dat afdwingen. Er gebeurt te weinig. Vernooij bestrijdt tot slot de stelling dat het stoppen van waterwinning in de duinen de oorzaak is. Sinds 2000 is het grondwater in de duinen weliswaar gestegen, maar in Bloemendaal zelf is het juist gedaald. Dat is volgens hem tot in den treure onderzocht. Binnenkort komen nieuwe onderzoeksresultaten beschikbaar.

De laatste ronde is begonnen. Bart Vernooij (D66), Tine van Heerikhuize (CDA), Martin van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) en Harold Koster (GroenLinks-PvdA) gaan met elkaar in gesprek over groen en klimaat.

Over jeugdhonken is de teneur grotendeels eensgezind: jongeren hebben behoefte aan plekken waar ze elkaar buiten de sport kunnen ontmoeten. Van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) ziet kansen in multifunctioneel gebruik van bestaande gebouwen zoals het Tinholt in Overveen. Elzinga (SP) sluit zich aan: de gemeente moet zulke ontmoetingsplekken actief faciliteren. Slewe (Zelfstandig Bloemendaal) legt een verband met de leeftijdsgrens van 18 jaar voor de kroeg: jongeren zijn daardoor aangewezen op straat. Roos (Hart voor Bloemendaal) heeft vooral één boodschap: laat jongeren sporten. Jeugdhonken vindt ze ook prima, maar dan wel in overleg met de buurt. Waar anderen pleiten voor laagdrempelige ontmoetingsplekken, blijft zij bij sport als hoofdoplossing.

De wachtlijsten in de jeugd-ggz raken ook Bloemendaal. Jongeren staan soms zo lang op een wachtlijst dat hun problemen tegen de tijd dat ze aan de beurt zijn veel complexer zijn geworden. Elzinga (SP) is duidelijk: er mag niet bezuinigd worden op zorg en welzijn. Hoe eerder je erbij bent, hoe meer kosten je bespaart. Hij hekelt de landelijke bezuinigingen die via decentralisatie op het bordje van gemeenten terechtkomen, zoals de verhoging van het eigen risico. Van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) onderschrijft het probleem: gemeenten hebben taken gedecentraliseerd gekregen zonder het bijbehorende geld. Dat dwingt tot financiële verschraling bij andere thema\'s. Slewe (Zelfstandig Bloemendaal) wijst op het belang van vroegsignalering zodat mensen eerder in het traject komen; de structuur moet dus beter worden aangepakt volgens hem.

Dat er een hospice moet komen in Bloemendaal is vrijwel iedereen het over eens. De discussie spitst zich toe op de prijs waarvoor het vastgoed van de hand gaat. Roos (Hart voor Bloemendaal) is niet tegen het hospice zelf, maar vindt dat gemeenschapsgeld niet voor een \'habbekrats\' weggegeven mag worden. Zeker niet nu er volgens haar geld nodig is voor schoolgebouwen. Ze verwijt andere partijen leugens te verspreiden over haar standpunt. Slewe (Zelfstandig Bloemendaal) verdedigt de aanpak: er heeft een onafhankelijke taxatie plaatsgevonden door zowel de gemeente als het hospice, op basis van de huidige bestemming. Hij voegt eraan toe dat een woonbestemming meer had kunnen opleveren, maar benadrukt de noodzaak van een hospice in de gemeente. Van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) daagt Roos uit: was ze dan blij geweest als het marktconform was verkocht? Roos antwoordt volmondig ja, dan hadden ze miljoenen kunnen binnenhalen voor de scholen. Van de Bunt wijst erop dat de grond een maatschappelijke bestemming houdt en daarmee minder waard is dan bij een commerciële bestemming. Elzinga (SP) sluit zich aan bij de noodzaak: Bloemendaal vergrijst, mensen verdienen een waardige laatste levensfase dicht bij huis. Wat is er mooier dan dat lokaal te realiseren, vraagt hij zich hardop af.

De derde ronde is begonnen. Marielys Roos (Hart voor Bloemendaal), Rob Slewe (Zelfstandig Bloemendaal), Martin van de Bunt (Liberaal Bloemendaal) en Tuur Elzinga (SP) gaan met elkaar in debat over zorg en voorzieningen.

BVC komt 750.000 euro tekort voor de vervanging van het kunstgrasveld en dreigt de sleutel in te moeten leveren. Daarmee zijn 800 jeugdleden de dupe. Harder (VVD) wil per geval aan tafel en ziet het niet als onoplosbaar. Hij wijst op eerdere successen zoals de velden in Vogelenzang, maar benadrukt dat clubs gelijk behandeld moeten worden. Wie voor zichzelf kan zorgen, moet dat ook doen. Roos (Hart voor Bloemendaal) is fel: de gemeente laat BVC in de steek en goede gesprekken met het college vinden volgens haar helemaal niet plaats. Ze vindt dat de gemeente zorg moet dragen voor de kunstgrasvelden. Van Heerikhuize (CDA) ziet een faciliterende rol voor de gemeente, waarbij clubs van elkaar kunnen leren. Ze erkent dat er te weinig opzij is gezet voor nieuwe velden. Vernooij (D66) wijst op wat hij de olifant in de kamer noemt: het huidige beleid is gebaseerd op subsidiecontracten waarbij clubs zelf hun broek ophouden. Dat past bij hockeyclubs met hoge contributies, maar slecht bij voetbalclubs die grote investeringen moeten doen en om sociale redenen geen hoge contributie kunnen vragen.

De onderwijshuisvesting in Bloemendaal staat onder druk. Met 18 basisscholen, teruglopende leerlingaantallen en schoolgebouwen die vragen om renovatie is de vraag hoe dit aangepakt moet worden. Van Heerikhuize (CDA) pleit voor rust en geduld. Leerlingaantallen fluctueren per jaar en schoolbesturen gaan er zelf over, niet de gemeente. Ze ziet bovendien kansen in Europese financiering voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed, via de metropoolregio Amsterdam. Roos (Hart voor Bloemendaal) is hard in haar oordeel: door acht jaar te wachten is de rekening opgelopen van 45 naar 135 miljoen euro. De leerlingenprognoses zijn bekend, realiteitszin is nu geboden, zegt ze. Ze verwijt CDA en VVD terug te komen op eerdere besluiten waar ze zelf voor hebben gestemd. Harder (VVD) benadrukt dat scholen zelf over hun toekomst gaan en dat voor de eerste vier jaar al een plan ligt. Leerlingaantallen in Bloemendaal zijn van nature grillig, merkt hij op. Vernooij (D66) benadrukt dat het plan gedragen moet worden door de schoolbesturen zelf, niet opgelegd door de gemeente. Het moet volgens hem gaan over het optimaliseren van locaties.

De tweede ronde is begonnen en gaat over onderwijs, cultuur en sport. Eerste onderwerp op tafel: het samenvoegen van basisscholen in de dorpskern van Bloemendaal. Het CDA krijgt als eerste het woord.

De vraag of grote woningen gesplitst mogen worden, zorgt voor een duidelijke scheidslijn in het debat. Slewe (ZB) is enthousiast: woningsplitsing zorgt voor doorstroming en biedt kansen voor gemeenschappelijk wonen. Veel mensen wonen nu alleen in een groot huis. Hij vraagt zich af waarom de lokale politiek dit nog steeds niet heeft opgepakt. Harder (VVD) noemt het symboolpolitiek. In de praktijk leidt splitsing tot meer auto\'s, meer fietsen en een andere omgeving, stelt hij. \"Als dat sterk verrommelt vinden mensen dat niet fijn.\" Mensen kiezen bewust voor Bloemendaal en hebben recht op zekerheid over hun woonomgeving. Koster (GroenLinks-PvdA) is fel: de gemeente blokkeert initiatieven die ze juist mogelijk zou kunnen maken. \"U wilt het in het groen niet en in bestaande woningen ook niet, u wilt niks\", reageert hij op Harder. Elzinga (SP) is het eens met Koster maar zit er genuanceerder in. Strikte regels zijn nodig om huisjesmelkers buiten de deur te houden, maar de grote panden in Bloemendaal waar vaak maar één of twee mensen wonen bieden wel degelijk kansen. Niet alle eigenaren zijn huisjesmelkers, merkt Slewe (Zelfstandig Bloemendaal) op.

Het debat spitst zich toe op de opvang van 150 asielzoekers waartoe Bloemendaal wettelijk verplicht is. De meningen lopen uiteen, maar kritiek op het gemeentelijk beleid overheerst. De westelijke randweg wordt door Slewe (ZB) aangedragen als meest realistische locatie. Het COA is daar al twee keer op gewezen. Hij erkent dat de ruimte in Bloemendaal sowieso beperkt is. Harder (VVD) wil de oplossing regionaal zoeken: gemeenten met meer ruimte zouden een groter deel kunnen opvangen. Bloemendaal zelf heeft volgens hem weinig fysieke ruimte, en opvang \"in een prieeltje of in een parkje\" is wat hem betreft geen optie. Koster (GroenLinks-PvdA) is kritisch en vertaalt de VVD-lijn als \"laat de buren het maar fixen.\" Bloemendaal voldoet volgens hem op dit moment niet aan de spreidingswet. Een eerder aangeboden locatie is afgevallen, zonder dat er een alternatief komt. Ook de taakstelling voor statushouders is niet gehaald. Die kritiek wordt gedeeld door Elzinga (SP): als rijke, groene gemeente heeft Bloemendaal een wettelijke plicht. Hij waarschuwt daarnaast tegen het uitspelen van groepen tegen elkaar: ouderen met urgentie, statushouders en starters wachten allemaal op fatsoenlijke huisvesting.

Het terrein Blekersveld is al sinds 2016 als bouwgebied aangewezen, maar besluitvorming loopt nog altijd traag. Rolf Harder (VVD) benadrukt dat de gemeente altijd rekening moet houden met het draagvlak van omwonenden en zegt dat torens van twaalf verdiepingen absoluut geen optie zijn. Harold Koster (GroenLinks-PvdA) vindt dat de gemeente te weinig luistert naar woningzoekenden, waardoor er te weinig woningen worden gebouwd en voorzieningen zoals scholen en sportclubs onder druk komen te staan. Rob Slewe (Zelfstandig Bloemendaal) wijst erop dat eerdere plannen van Hart voor Bloemendaal, met flats tot 16 verdiepingen, gelukkig zijn teruggedraaid. Hij benadrukt dat bouwplannen alleen succesvol kunnen zijn met goed overleg en draagvlak vanuit de buurt. Tuur Elzinga (SP) spreekt verbazing uit over de besluiteloosheid. Hij wijst erop dat er veel minder woningen bij komen dan beloofd was en dat er een inhaalslag gemaakt moet worden, met name voor sociale huurwoningen en seniorenwoningen.

Debatleider Ruth Oei opent vanavond het verkiezingsdebat met acht Bloemendaalse lijsttrekkers. In vier rondes praten ze straks over wonen, onderwijs, cultuur en sport, zorg en voorzieningen en groen en klimaat. De eerste ronde gaat over wonen. Lijsttrekkers Rolf Harder (VVD), Rob Slewe (Zelfstandig Bloemendaal), Harold Koster (GroenLinks-PvdA) en Tuur Elzinga (SP) staan klaar om hun plannen te presenteren.